Tom Waits – The Fall of Troy (Unplugged)
Uit het archief, zonder opsmuk en precies daarom zo raak. Bij Tom Waits klinkt zelfs stilte alsof ze drie pakjes per dag rookt
Soms wordt er uit een archief iets opgedoken waarvan je na een minuut denkt:
waarom heeft dit daar in hemelsnaam zo lang gelegen?
The Fall of Troy (Unplugged) van Tom Waits is zo'n opname.
Deze uitvoering werd opgenomen tijdens de sessies voor Ultima Fermata (The Last Ride), maar haalde uiteindelijk niet de definitieve versie. Nu The Last Ride opnieuw op de Italiaanse televisie wordt uitgezonden, is de opname alsnog uit het archief gehaald.
En eigenlijk past dat perfect bij Tom Waits.
Geen glimmende nieuwe single.
Geen marketingcampagne waarbij eerst zes TikTok-filmpjes moeten uitleggen dat er vrijdag iets héél bijzonders aankomt.
Gewoon een oude opname uit een la.
Stof eraf. Play.
En daar is die stem.
Een stem waar schuurpapier jaloers op is
Tom Waits hoeft werkelijk maar één zin te zingen en je weet wie het is.
Die stem is geen stem meer.
Het is grind.
Whisky.
Nacht.
Een café waarvan de eigenaar al twintig jaar zegt dat hij volgende maand gaat verbouwen.
In deze unplugged-versie wordt dat nog duidelijker, omdat er nauwelijks iets is waarachter Waits zich kan verstoppen.
En gelukkig probeert hij dat ook niet.
De begeleiding is kaal. Daardoor hoor je iedere kleine verandering in zijn frasering. Waits zingt niet keurig óp de maat; hij schuift eromheen, trekt woorden langer en laat vervolgens weer een stilte vallen.
Dat maakt het nummer spannend.
De stilte speelt mee
Na RY X schreef ik onlangs over de kunst van het weglaten.
Tom Waits doet dat hier op een totaal andere manier.
Bij RY X is stilte bijna mooi vormgegeven.
Bij Waits klinkt stilte alsof er iets gebeurd is waar niemand over wil praten.
Dat verschil is prachtig.
De akoestische instrumentatie geeft The Fall of Troy geen zachte singer-songwriterwarmte. Daarvoor blijft er te veel ongemak in de opname zitten.
Akkoorden worden niet gladgestreken.
Zijn stem kraakt.
De dynamiek is niet perfect gelijk.
Godzijdank.
Want maak Tom Waits perfect en je houdt geen Tom Waits meer over.
Geen muur van productie nodig
Dat is misschien het belangrijkste wat deze uitvoering laat horen.
Een goed nummer heeft niet altijd productie nodig om groter te worden.
Soms wordt het juist groter wanneer je alles weghaalt.
Geen synthesizerlandschap.
Geen strijkorkest dat met een rode pijl aanwijst waar ik emotioneel moet worden.
Geen enorme galm om van één stem een kathedraal te maken.
Waits heeft genoeg aan zijn voordracht, een kaal arrangement en die paar seconden waarin er bijna niets gebeurt.
Daardoor moet je luisteren.
En hoe langer ik luister, hoe meer ik die opname ga waarderen.
Niet mooi in de traditionele betekenis.
Maar mooi omdat het niet probeert mooi te zijn.
De Alternatieve Muziekman zegt
The Fall of Troy (Unplugged) voelt niet als een verloren curiositeit voor fanatieke verzamelaars.
Het voelt als een opname die juist door haar eenvoud nog steeds overeind staat.
Rauw.
Intiem.
Donker.
En volledig Tom Waits.
Er zijn artiesten waarbij een oude archiefopname vooral interessant is omdat er een bekende naam op staat.
Hier niet.
Hier hoor je waarom Waits zo uniek is.
Hij hoeft geen noot perfect te zingen.
Sterker nog:
perfect zou alles verpesten.
Geef hem een kaal arrangement, een microfoon en voldoende stilte.
De rest doet die stem.
★★★★½ – 4,5 van de 5 sterren
Cijfer: 9,1/10
Stem: ⭐⭐⭐⭐⭐+
Rauwheid: ⭐⭐⭐⭐⭐+
Arrangement: ⭐⭐⭐⭐½
Dynamiek: ⭐⭐⭐⭐½
Kwetsbaarheid: ⭐⭐⭐⭐⭐
Sfeer: ⭐⭐⭐⭐⭐
Stilte: ⭐⭐⭐⭐⭐
Productie: ⭐⭐⭐⭐½
Authenticiteit: ⭐⭐⭐⭐⭐+
Herluisterwaarde: ⭐⭐⭐⭐½
Hitpotentie: ⭐⭐☆☆☆
INDIE TOP 20-potentie: 🔴🔴🔴🔴⚪
Schuurpapierfactor: ⭐⭐⭐⭐⭐+
The Fall of Troy lag jarenlang in het archief. Misschien is dat wel de enige plek waar een opname van Tom Waits zich werkelijk thuis voelt: ergens achterin, onder een laag stof, naast een kapotte stoel en een halflege fles whisky. Haal hem eruit en hij klinkt nog steeds rauwer en menselijker dan het grootste deel van wat gisteren is opgenomen.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten