SUFJAN STEVENS – THAT WAS THE WORST CHRISTMAS EVER!
De mooiste kerstliedjes zijn soms helemaal niet vrolijk.
★★★★★ – 10/10
Het is november.
De pepernoten liggen nog op tafel en de eerste kerstliedjes worden alweer door onze strot geduwd.
Mariah Carey is ontdooid. Wham! staat klaar en de supermarkten hebben besloten dat we vanaf nu verplicht gelukkig moeten zijn.
Pfff. Daar gaan we weer.
Ik heb helemaal niets tegen Kerstmis.
Maar waarom moet kerstmuziek altijd klinken alsof de hele wereld gezellig rond een open haard zit?
Alsof iedereen gelukkig is.
Alsof niemand iemand mist.
En alsof iedere familie automatisch verandert in een reclame voor kerstkransjes.
Gelukkig bestaat Sufjan Stevens.
En die begrijpt dat Kerstmis ook pijn kan doen.
That Was the Worst Christmas Ever! is geen nieuw nummer. Het stamt uit 2003 en verscheen later op zijn verzameling Songs for Christmas uit 2006.
Nu krijgt het opnieuw aandacht dankzij het verzamelalbum Worst Christmas Ever! uit november 2026.
En wat mij betreft volkomen terecht.
Want dit is een klein meesterwerk.
De titel klinkt bijna komisch.
De slechtste kerst ooit!
Je verwacht misschien een grappig verhaal over een verbrande kalkoen, een dronken oom of een kerstboom die spontaan in brand vliegt.
Maar Sufjan Stevens heeft iets heel anders in gedachten.
Achter de ogenschijnlijk eenvoudige muziek schuilt een verhaal over een gezin waarin verdriet en spanningen de feestdagen overschaduwen.
Een kind dat Kerstmis niet ervaart als een veilige, warme gebeurtenis, maar als iets pijnlijks.
En juist dat contrast maakt het nummer zo indrukwekkend.
Muzikaal blijft Stevens dicht bij zijn vertrouwde wereld.
Een ingetogen, bijna huiselijke folksfeer. Breekbare zang en melodieën die zich langzaam in je geheugen nestelen.
Geen groot orkest.
Geen bombastisch kerstkoor.
Geen belletjes die je eraan moeten herinneren dat je vooral heel gelukkig moet zijn.
Gewoon Sufjan.
En dat is meer dan voldoende.
Wat ik zo bijzonder vind aan zijn muziek, is dat hij nooit nadrukkelijk om emotie hoeft te vragen.
Hij legt haar gewoon voor je neer.
En vervolgens mag je zelf bepalen wat je ermee doet.
Dat herken ik ook in Fourth of July, Casimir Pulaski Day en de mooiste momenten van Carrie & Lowell.
Stevens begrijpt dat verdriet niet altijd luid hoeft te klinken.
Soms zit het in een herinnering.
Een lege stoel.
Een kersttafel waaraan iemand ontbreekt.
En dan krijgt een liedje ineens een heel andere betekenis.
Want voor wie iemand mist, is Kerstmis niet automatisch de mooiste tijd van het jaar.
Dat maakt deze compositie voor mij zoveel waardevoller dan de zoveelste vrolijke kerstsingle.
Het nummer probeert je niet op te vrolijken.
Het probeert je te begrijpen.
En misschien is dat wel het mooiste wat muziek kan doen.
Mijn oordeel?
Vijf sterren. Een tien.
Niet vanwege een spectaculaire productie of een onvergetelijk refrein.
Maar vanwege de kwetsbaarheid, de eenvoud en de emotionele eerlijkheid.
Sufjan Stevens maakt kerstmuziek voor mensen die weten dat december niet alleen uit lichtjes bestaat.
Soms is de mooiste kerstplaat juist die waarop iemand durft toe te geven dat Kerstmis helemaal niet mooi was.
En eerlijk gezegd raakt mij dat veel meer dan honderd keer Last Christmas.
DE ALTERNATIEVE MUZIEKMAN
★★★★★ – 10/10
Plus: prachtige kwetsbaarheid, ingetogen arrangementen, emotionele diepgang en een eerlijk verhaal.
Min: geen. Al is het bepaald geen vrolijke kerstmuziek.
Voor liefhebbers van: Sufjan Stevens, The Slow Show, Nick Drake, Elliott Smith en de ingetogen kant van The National.
INDIE TOP 20-status: Vergeten kerstparel – een herontdekking dankzij de nieuwe verzamelplaat.
Eindoordeel: Een ontroerend kerstlied dat laat horen dat verdriet, herinneringen en gemis óók bij december horen.
Mariah Carey zingt dat ze jou voor Kerstmis wil. Sufjan Stevens begrijpt wat het betekent wanneer degene die je wilt er niet meer is.
10/10 – VIJF STERREN.
